Jasne, że trzeba nauczyć się radzić sobie z frustracjami.
Jeśli chodzi o produkcję i sprzedaż, w zeszłym roku zaczęłam od jednego ogrodu z 16 grządkami. Pomijam szczegóły, żeby nie zaśmiecać forum. Ponieważ miałam mało ilości i niewiele odmian, zdecydowałam się na sklep internetowy. Dzięki temu kontroluję dostępne ilości i zbieram z pola tylko to, co ktoś zamówi (w przeciwieństwie do targu, który zawsze mnie przeraża, bo trzeba wywieźć towar, który, jeśli się nie sprzeda, trzeba wyrzucić). Powiedzmy więc, że ograniczyłam straty. Jeśli chodzi o dynie, dałam do przetworzenia swoje nadwyżki, gdy zobaczyłam, że zaczynają się psuć, żeby i ich nie stracić.
Potem współpracowałam dodatkowo z jednym Biocoop, a następnie z warzywniakiem w mojej wsi.
W tym roku, mając 6 ogrodów w gruncie i 40 m² zajętych w mojej szkółce, bo nie zdążyłam z szklarniami, kontynuowałam w ten sam sposób, dodając stołówkę szkolną z wsi (to była podstawa projektu, bo to gmina szukała ogrodnika do osiedlenia na swoich ziemiach), automat sprzedający (u sąsiedniej ogrodniczki, więc po prostu sprzedaję jej część moich produktów) i 2–3 firmy cateringowe. Od połowy lipca zaczęłam sprzedaż na gospodarstwie w sobotnie poranki i szczerze mówiąc, myślę, że powinnam była zrobić to wcześniej w tym sezonie. Liczby nie są jeszcze szalone, ale co tydzień mam nowych klientów, a teraz mam też stałych, którzy nie omieszkają mnie reklamować. W przyszłym roku może dodamy środowe popołudnia, żeby pokrywały się z dniami i godzinami odbioru zamówień online.
Nie żałuję wyboru przekwalifikowania się, ale gdybym miała to zrobić jeszcze raz, myślę, że spróbowałabym znaleźć gospodarstwo do przejęcia, nawet jeśli finansowo to inna sprawa. Idealizowałam stronę „czystej karty”, myśląc, że będę mogła na niej zaprojektować „gospodarstwo moich marzeń”, ale gdy nie ma żadnej historii gruntu ani żadnych instalacji, nie ma się gwarancji, że nie czekają złe niespodzianki. W moim przypadku, mimo że zrobiłam analizy gleby, odkryłam po fakcie, że to miejsce służyło kiedyś jako strefa spalania przeróżnych odpadów (znalazłam sprężyny od materaców, szkło itp.), że w miejscu mojego budynku stał wcześniej stary dom, który rozebrano, żeby go zbudować, więc gruz rozrzucono po moim terenie (miło znaleźć cegły, dachówki i inne rzeczy tam, gdzie chcesz posadzić marchewki i pory), że na środku były fundamenty murku z krzemienia (tam, gdzie mają stanąć słupy mojego dwutunelowego tunelu). Sama gmina o tym nie wiedziała. Dopiero dzięki wypytywaniu starszych mieszkańców odtworzyłam historię tego terenu. Więc to plus administracja… Mam o czym pisać powieść!
A poza tym, zwłaszcza gdy ma się mało doświadczenia, kształcenie jest kluczowe. Jak ty, zrobiłam BPREA, ale gdybym wiedziała, chciałabym przejść szkolenie Sylvaina przed moim osiedleniem się, właśnie po to, żeby ogarnąć całą część „przed”. Jak się osiedlić, jak zacząć na działce, jaki sprzęt kupić… Powinno być polecane przez Izby Rolnicze przy tego typu projektach. Wahałam się przed zapisaniem, bo dopiero co skończyłam szkolenie Jean-Martina Fortiera, ale szczerze mówiąc, oba doskonale się uzupełniają. I tu znowu, gdybym miała to zrobić jeszcze raz, zrobiłabym to, ale w odwrotnej kolejności. Najpierw szkolenie Sylvaina, potem JMF.